Author Archives: Admin

Վարդան Գ. Դևրիկյան
200 տարի առաջ՝ 1809 թվականին ծնված Խաչատուր Աբովյանը՝ իբրւեւ հայ նոր գրականության հիմնանդիր, ազգային գործիչ եւ ինքնատիպ մտածող, իրենով խորհրդանշում էր Հնի եւ Նորի սահմանագծի, ջրբաժանի ամբողջական աշխարհայացքային ըբնկալումը, որի դերը Հայոց պատմության հոլովույթում խաղաց Արեւելյան Հայաստանի անցումը պարսկական տիրապետությունից ռուսական իշխանության:

Մաս առաջին. Ներհանրութային հոմեոստասիսի հաստատումը. Արտաշես I

Ալբերտ Ա. Ստեփանյան
Հիմնախնդրի լուսաբանման նպատակով մեկնարկել ենք «քաղաքակրթություն» հղացքի այն ընդահնրական ըմբռնումից, որը մղակվել է XX դարի հումանիտար մտքի ծիրում: Ընդսմին, առանձնակի սեւեռումի խնդիր ենք դարձրել ֆրանսական »Աննալների» պատմագիտական դպրոցի ձեռքբերումները:

Սուրէն Դ. Դանիէլեան
Արեւմտահայ եւ արեւելահայ գրական ընթացքները ունեցել են եւ ունեն գրական տարբեր առաջադրութիւններ, հետապնդում են գեղարուեստական ճանաչողութեան տարբեր նպատակներ: Ժամանակ է եղել, երբ անգամ՝ փորձել են բացառել մէկը միւսին: Լեզուն նոյնն է՝ երկու գրական մակարդակներով, միջավայրերը, յաճախ նաեւ սնուցման աղբիւրները՝ տարբեր:

2008-ին սկսված՝ հայ-թուրքական բանակցությունների եւ Թուրքիայի կողմից հրահրվող՝ ադրբեջանակն սպառնալիքների սարդոստայնի մեջ խճճված Հայաստանի Հանրապետությունը թեւակոխել է իր պատմության այն վտանգավոր շրջափուլը, երբ միանգամայն իրական է դառնում «սելջուկյան նոր արհավիրքը»՝ «քաղաքակիրթ» (թուրքական) եւ բարբարոս (ադրբեջանական) հորդաների հստակ դերաբաշխումների տեսքով:

Գնդապետ Գուրգեն Նալբանդյանի գաղտնի զեկուցագիրը և կից փաստաթղթերը

Ա. Հ.
1921թ. մարտի 16-ի Մոսկվայի եւ 1921թ. հոկտեմբերի 13-ի Կարսի պայմանագրերի ստորագրումից հետո՝ ԽՍՀՄ-ի գոյության շուրջ 70 տարիների ընթացքում, խորհրդա-թուրքական (փաստորեն՝ հայ-թուրքական) սահմանի օրինականության հարցը վերածվել էր միջազգային, միջպետական եւ ազգամիջյան բարդ հիմնախնդրի:

Վավերագրեր Երզնկայի և Բաբերդի հայության 1916-1917թթ. վիճակի մասին

Ռուբեն Օ.Սահակյան
1916 թվականին ռուսական բանակի եւ հայ կամավորականների արձաանգրած հաջողությունները՝ Արեւմտյան Հայաստանում, հնարավորություն տվեցին Անդրկովկասի ու Ռուսաստանի հայ բարեգործական ու հասարակական կազմակերպություններին, հայ ազգային կուսակցություններին ու Հայ առաքելական եկեղեցու թեմերին՝ նախաձեռնել ցեղասպանությունից փրկված արեւմտահայության բեկորներին օգնելու գործը:

Համո Օհանջանյանի դատական գործը

Ավագ Ա. Հարությունյան
Անվանի կուսակցական եւ պետական գործիչ Համո (Համազասպ) Օհանջանյանը հայ հանրությանը գերազանցապես հայտնի է որպես Հայաստանի առաջին Հանրապետության վարչապետ: Մինչ այդ՝ 20-րդ դարի սկզբներին, ՀՅ Դաշնակցության Անդրկովկասի կազմակերպության կազմում նրա ծավալած գործունեությունը բավականին թերի է ուսումնասիրված:

Ռոստոմի ծածկագիր նամակ-հրահանգները

Երվանդ Գ. Փամբուկյան (Բեյրութ)
Օգտվելով 1905 թ. հունվարին Ռուսաստանում սկսված հեղափոխությունից եւ Անդրկովկասի ցարական իշխաությունների թողտվությունից, 1905 թ. փետրվարից կովկասյան թաթարները օսմանյան Թուրքիայի դրդմամբ սկսեցին իրականացնել արեւելահայության բնաջնջման՝ վաղօրոք մշակված ծրագիրը:

Քաղաքակրթական փոխգործակցության խաչմերուկ» միջազգային գիտաժողովի մասին

Գ.Խ.
2009թ. հուլիսի 10-10-ին Ծաղկաձորում, շուրջ 20 երկրների գիտնականների մասնակցությամբ կայացած այս գիտաժողովը կարելի է համարել հայ արեւելագիտության գիտաքաղաքական լուրջ հայտը:

Ժան-Փիէր Մահէ (Փարիզ)
«Արեւտմահայ գրական լեզուի ուսումնական ձեռնարկ»ը, որը յղուած է արեւելահայ ուսանողներին, ուշագրաւ է իր սեղմութեամբ, յստակութեամբ եւ քերականական բառապաշարի ճշգրտութեամբ:

172 էջի մէջ յաջողուել է ներկայացնել հնչիւնաբանութեան, բառապաշարային եւ թեքումնային կազմախօսութեան, ուղղագրութեան եւ կէտադրութեան գլխաւոր գիծերը: