Category Archives: ՀԻՇՈՂՈՒԹՅՈՒՆ

Սամվել Ա. Պողոսյան
Հայ պատմագրության մեջ Սևրի պայմանագիրը լուսաբանվել է հիմնականում Արևմտյան Հայաստանին վերաբերող հոդվածների մասով, իսկ Կիլիկիայի կարգավիճակի հարցը գրեթե ամբողջությամբ մատնվել է անուշադրության: Ընդունված տեսակետ է, որ այդ պայմանագրով Կիլիկիան ամբողջությամբ զիջվել է Թուրքիային, ինչը չի համապատասխանում իրականությանը:

Սայաթ-Նովայի ծննդյան 300-ամյակի առթիվ

Միխայիլ Ա. Կոկժան
Գրիգոր Նարեկացուց հետո, որն այդքան վեր բարձրացրեց հայ պոեզիայի նշաձողը, հաջրոդ վեց դարերի ընթացքում, որոնք ամենևին էլ զուրկ չէին գրական բարձր ձեռքբերումներից, հնարավոր չէ գտնել «Մատեան ողբերգութեան» բանաստեղծական խոսքից ավելո խոր և առինքնող օրինակներ:

Տպագիր և ձեռագիր օրինակների համեմատական քննություն

Վարդան Գ. Դևրիկյան
Առաջին հայ տպագրիչը մեր պատմության եւ մշակույթի այն երախտավորներից է, ում մասին կենսագրական տեղեկություններ չեն պահպանվել: Իր իսկ գրած հիշատակարանից իմանում ենք, որ նրա անունը Հակոբ է եղել, սակաայն իրեն «Մեղապարտ» անվանելուց բացի նա ոչ մի կենսագրական տեղեկություն չի հայտնում:

Հայկական տպագրության 500-ամյակի առթիվ

Սասուն Մ. Հարությունյան
Մարդկության պատմության ընթացքում կատարված կարեւորագույն հայտնագործություններից մեկը տպագրության գյուտն է, որը հեղաշրջում առաջացրեր քաղաքակրթության զարգացման մեջ:

Մուրադ Մ. Հասրաթյան
1961 թվականին, երբ լրացավ մայրաքաղաք Անիի 1000-ամյակը, Խորհրդային Հայաստանում այդպես էլ չնշվեց այդ հիշարժան տարեթիվը եւ միայն անցյալ տարի՝ 2011 թ., արդեն անկախ Հայաստանում ոգեկոչվեց միջնադարյան Հայաստանի հռչակավոր մայրաքաղաքի 1050-ամյակը:

Հայաստանի դրոշներն ու նրանց էսքիզները

Գոհար Գ. Ավագյան
1990 թ. օգոստոսի 24-ին ընդունված Հայաստանի Հանրապետության օրենքի համաձայն՝ մեր երկրի պետական դրոշը եռագույնն է: Հայտնի է, որ ժամանակին այն Հայաստանի առաջին Հանրապետության պետական դրոշն էր, որի հաղթանական երթը հնարավոր չեղավ կասեցնել անգամ խորհրդային բռնապետության օրոք:

Գեղամ Մ. Բադալյան
Հայոց պետականության կործանմամբ ստեղծված դժնդակ պայմաններում Հայաստանի առավել դժվարամատչելի եւ անառիկ լեռնագավառներում ծվարած իշխանական տները կարողացան երկար ժամանակ պահպանել իրենց անկախությունն ու ինքնավարությունը: Եվ նույնիսկ 16-17-րդ դդ. թուրք-պարսկական երկարատեւ պատերազմների արհավիրքներն ի վիճակի չեղան լիովին արմատախիլ անել Հայոց պետականության բեկորները, որոնցում հայ բնակչությունը շարունակում էր կառավարվել իր տոհմիկ օրենքներով՝ ճանաչելով տեղի կառավարիչների գերակայությունը:

Դավիթ Վ. Պետրոսյան
Միֆական մտածողությունը Մ. Գալշոյանի ստեղծագործության մեջ առանցքային դեր ունի, ոստի բանակն է նրա առկայությունը ոչ միայն հեղինակի գեղարվեստական, այլեւ հրապարակախոսական գործերում: Իր ակնարկներում, էսսեներում Գալշոյանը, բովանդակային ու թեմատիկ նպատակադրումից ելնելով, հաճախ է տրվում միֆաստեղծման մղումներին, որոնք նրա հրապարակումներից շատերում ի հայտ են բերում միֆական-գեղագիտական կառույցի մի շարք ուշագրավ կողմեր:

Ստորագրման 90-ամյակի առիթով

Արմեն Ց. Մարուքյան
Հայ իրավական միտքը վաղուց է արձանագրել այն փաստը, որ 1921 թ. Մոսկվայի  ու Կարսի պայմանագրերը ստորագրվել են միջազգային իրավունքի նորմերի ու սկզբունքների կոպիտ խախտումներով: Հայաստանի անկախության վերականգնումից հետո պայմաններ են ստեղծվել նման գնահատականները ակադեմիական ոլորտից միջազգային քաղաքականոթյան ասպարեզ տեղափոխելու համար:

Ակադեմիկոս Մկրտիչ Ներսոսյանի ծննդյան 100-ամյակի առիթով

Ալբերտ Ա. Խառատյան
Հայոց նոր պատմության հիմնահարցերի վերաբերյալ ակադեմիկոս Մ. Ներսիսյանի հարցադրումներն ու մեկնաբանությունները խորհրդահայ պատմագրության համար ունեցել են ուղենշային նշանակություն՝ իրենց նորովի մոտեցումներով, դրանք առաջադրելու եւ լուծելու զարմանալի պարզությամբ, ինչը պատմական ճշմարտության բացահայտման երաշխիքն է: