Քաղաքակրթական Հավասարակշռության Հիմնախնդիրը Մեծ Հայքում

0
15/03/2011

Դիտարկվող դարաշրջանում Արևելքի և Արևմուտքի միջև հաստատված մոտավոր ուժային համաչափելիությունը խախտվեց և տիրական դարձավ աշխարհաքաղաքական խզումը: Պատճառները տարաբնույթ էին և դժվար բացատրելի՝ ուղղագիծ հոլովույթի դիտանկյունից: Թերևս ավելի պատշաճ է խոսել իրադարձությունների համակարական (սիմպաթետիկ) համընկնումի մասին…

Read more - Ամբողջը →

Հայոց Միջնադարի Ազատագրական Լեգենդը

0
15/03/2011

Տրդատի և Կոստանդիանոսի պատմությունից հետո ազատագրական լեգենդի երկրորդ գրական աղբյուրը միջնադարյան տեսիլներն են, որոնք ոչ միայն հոգևոր բարձր ապրումների, այլև ազգային անկատար իղձերի արտահայտություններ են: Հայ ազատագրական լեգենդը քննելով իր պատմական զարգացման մեջ և միջնադարյան տեսիլները դիտարկելով իբրև ազատագրական մտքի յուրահատուկ դրսևորումներ, ակադեմիկոս Աշոտ Հովհաննիսյանը գտնում էր, որ դրանցում առկա «…վերին աստիճանի հետաքրքրական ու նշանակալից, թեպետ և մինչև հիմա սոսկ դիպվածաբար օգտագործված վկայությունները» միջնադարյան Հայաստանի տրամադրությունների ու ակնկալությունների արտահայտությունն են…

Read more - Ամբողջը →

Երեվանի Քաղաքային Մշակույթը

0
15/03/2011

Քաղաքն այնպիսի տարածություն է, որտեղ ծավալվող ինտենսիվ հաղորդակցման արդյունքում ոչ միայն վերարտադրվում են արդեն գոյություն ունեցող և տվյալ հասարակությանը բնորոշ արտահայտչաձևեր ստացած մշակութային տեքստերը, այլև ստեղծվում են նորերը։ Քաղաքային դիսկուրսի ծավալման կարևոր միջավայրերից մեկը առօրեականությունն է: Ավելին, առօրեականությունը կարելի է դիտարկել որպես դիսկուրսի անքակտելի մասերից մեկը, որտեղ այն դրսևորվում է ոչ միայն խոսքի, այլև զանազան խավերի, խմբերի և անհատների միջև իրականացվող փոխհարաբերությունների ու գործողությունների միջոցով…

Read more - Ամբողջը →

Ֆերնան Բրոդելի Պատմության Տեսությունը

Ֆրանսիական Աննալների պատմագիտական դպրոցի ձեռքբերումների համատեքստում նշանակալի է նրա երկրորդ սերնդի ներդրումը, որի ներկայացուցիչները հայտնի են նաև «բրոդելյան սերունդ» անվամբ։ Ֆերնան Բրոդելը (1902-1985) ոչ միայն այդ սերնդի խոշորագույն ներկայացուցիչն է, այլև 20-րդ
դարի երկրորդ կեսի թերևս ամենաականավոր պատմաբանը: Նրա ազդեցությունը համաշխարհային պատմագիտական մտքի վրա այնքան մեծ է, որ Ս. Քինսերի բնորոշմամբ՝ եթե երբևէ «Նոμելյան մրցանակ տրվեր պատմագետներին, ապա դա անվերապահորեն կպատկաներ Ֆ. Բրոդելին»…

Read more - Ամբողջը →

Վարդգես Սուրենյանցը Ղրիմում

Վարդգես Սուրենյանցը Ղրիմը գիտեր մանկությունից, որովհետև առաջին անգամ այնտեղ հաստատվել է 1860-ականների երկրորդ կեսին, երբ նրա հայրը նշանակում էր ստացել Սիմֆերոպոլում: Սուրենյանցները հաճախ էին ճանապարհորդություններ կատարում Ղրիմի տեսարժան վայրերում, իսկ երբեմն այցելում էին Թեոդոսիա, որտեղ՝ Խալիբյան վարժարանում, ուսանում էր ընտանիքի ավագ որդին՝ Սուրեն Սուրենյանցը…

Read more - Ամբողջը →

Սեբեոսի Պատմության «Գերանայ Դաշտ»ի Մասին

Վաղ միջնադարում հայ ժողովրդի մղած ազատագրական պայքարի պատմության լիարժեք լուսաբանման տեսանկյունից հազվադեպ բարեբախտություն է, որ Վահան Մամիկոնյանի գլխավորած ապստամբության անցուդարձերն ավանդել է դեպքերի ժամանակակից և ստուգապատում պատմիչ Ղազար Փարպեցին։
Դրանով հանդերձ, ակնհայտ է, որ հայագետները դժվար թե կամովին հրաժարվեն Վահանանց պատերազմի վերաբերյալ նոր սկզբնաղբյուրներ փնտրելու և գտնելու ձգտումից…

Read more - Ամբողջը →

Փետրվարյան Ապստամբությունը Հայ Պատմագրության Մէջ

0
15/03/2011

1921 թ. Փետրվարյան ապստամբությունը Հայոց պատմության վիճահարույց հիմնահարցերից է, որի վերաբերյալ թե՛ Հայաստանում և թե՛ Սփյուռքում ստեղծվել է պատմագիտական և հուշագրական հարուստ գրականություն, կազմվել են փաստաթղթերի ու նյութերի ժողովածուներ: Հրապարակում առկա աշխատություններն ու հոդվածները կարելի է բաժանել երեք խմբի՝ խորհրդային, սփյուռքյան և հետխորհրդային: Այս երեք խմբերը ներկայացնող հեղինակները տարբեր կերպ են լուսաբա նել ու գնահատել 1921 թ. իրադարձություններն ընդհանրապես և Փետրվարյան ապստամբությունը մասնավորապես…

Read more - Ամբողջը →

Հայերենի եվ Պարսկերենի Լեզվական Ընդհանրությունների Շուրջ

0
15/03/2011

Հայերենի ու պարսկերենի փոխազդեցությունները նախ և առաջ պայմանավորված են ծագումնաբանական ընդհանրություններով: Անհերքելի է նաև հայոց լեզվի կազմության վրա պարսկերենի միակողմանի ազդեցության փաստը, ինչը նկատելի է առաջին հերթին հայերենի ներքին կազմության՝ շարադասության և համաձայնության մեջ, ապա նաև՝ իրանահայ բարբառներում     երկու լեզուների բառակազմության յուրահատկությունները, թվականների կազմության ընդհանուր գծերը, հոլովական համակարգի զուգահեռները, բայերի, մակբայների, դերբայների, նախադրությունների և քերականական այլ կատեգորիաների ընդհանուր եզրերը…

Read more - Ամբողջը →

Քեմալ Աթաթուրքը եվ Հայերի Ունեզրկման Գործընթացը

2005 թ. Թուրքիայի կադաստրային վարչությունը ձեռնամուխ եղավ իր գերատեսչության շրջանակում գտնվող օսմանյան շրջանի փաստաթղթերի թուրքացման, թվայնացման, իսկ հետագայում՝ Պետական գլխավոր արխիվային վարչությանը հանձնելու TARBIS ծրագրին: Այդ աշխատանքներն իրականացնելու ընթացքում ի հայտ էին եկել որոշ փաստաթղթեր, որոնց մասին վարչությունը տեղեկացրել էր Ազգային անվտանգության խորհրդին…

Read more - Ամբողջը →

Նիւթեր Հ.Յ.Դաշնակցութեան Պատմութեան Համար, Է. Հատոր

0
15/03/2011

Հ.Յ.Դ. Բիւրոյի որոշումով հրատարակուող սոյն մատենաշարի հերթական հատորին տպագրութիւնը իրականացուած է «Փիւնիկ» հիմնադրամի միջոցով: Մատենաշարի Ե.եւ Զ. հատորներուն նման, գրախօսուող հատորը հրատարակութեան պատրաստած, ծանօթագրած ու խմբագրած է վաստակաշատ մտաւորական Երուանդ Փամպուքեանը: Կ’արժէ անմիջաէս շեշտել, թէ փաստաթուղթերուն մեծագոյն մասը այս հատորով առաջին անգամ կը դրուի գիտական շրջանառութեան մէջ…

Read more - Ամբողջը →