Author Archives: Admin

ԱՐԵՎՄՏԱՀԱՅՈՑ ՀՈԳԵՎՈՐ ԳԱՆՁԵՐԻ ՓՐԿՈՒԹՅԱՆ ՀԵՐՈՍԱԿԱՆ ՓՈՐՁԸ – 2010-1

Երվանդ Լալայանի արշավախմբի գործունեության մասին (1915թ. սեպտեմբեր 1916թ. մարտ)

Ալվարդ Ս. Ղազիյան, Լիլիթ Է. Մկրտումյան
1915 թ. արհավիրքի օրերին իր բնօրրանում դարերով ապրող տոհմիկ ժողովրդին ֆիզիկապես բնաջնջող Թուրքիայի կառավարիչների նպատակներից մեկը հայկական հնագույն մշակույթի գանձերի ոչնչացումն էր: Պատերազմի ընթացքում հարյուրավոր հայկական գյուղեր բնաջնջվեցին, թալանվեցին, հազարավոր հայ բնակիչներ իրենց օջախներում, եկեղեցիներում սրածվեցին, կենդանի-կենդանի այրվեցին ու մոխրացան. թվում էր, թե հայ մարդկանց ոչնչացնելու հետ միասին իսպառ վերանալու է նաեւ նրանց հոգեւոր հարստությունը:

ՓՈՔՐԱՄԱՍՆՈՒԹԻՒՆՆԵՐԻ ԱԶԳԱՅԻՆ ԻՆՔՆՈՒԹԵԱՆ ՀԱՐՑԸ ԹՈՒՐՔԻԱՅՈՒՄ – 2010-1

Խոչընդոտ երկրի բացարձակ թրքացման դէմ

Ռուբինա Փիրումեան, Լոս Անջելես
Կայսրութիւնը օսմանացնելու (Ottomanization) անյաջող արդիւնքից յետոյ, Երիտ. Թուրքերը ի գործ դրեցին թրքացման քաղաքականութիւնը (Turkification), որով եւ պիտի իրագործուէր «Թուրքիան թուրքերի համար» գաղափարախօսութիւն-նպատակը: 1915-ի կոտորածները, տեղահանութիւնն ու բռնի իսլամացումը այդ նպատակին էին ծառայում:

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏԵՂԱՆՈՒՆՆԵՐԻ ԹՈՒՐՔԱՑՄԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՕՍՄԱՆՅԱՆ ԿԱՅՍՐՈՒԹՅՈՒՆՈՒՄ ԵՎ ՀԱՆՐԱՊԵՏԱԿԱՆ ԹՈՒՐՔԻԱՅՈՒՄ – 2010-1

Էնվեր փաշային 1916թ. Հունվարի 5-ի հրամանագիրը

Լուսինե Ս. Սահակյան
Տեղանունները լեզվական համեմատաբար կայուն ափստ լինելուց բացի՝ ունեն պատմաքաղաքական մեծ արժեք: Լավ հասկանալով նրանց ռազմավարական նշանակությունը, Օսմանյան կայսրության, հետագայում նաեւ՝ անրապետական Թուրքիայի ղեկավար շրջանակները հետեւողական քաղաքականություն են վարել իրենց կողմից նվաճված երկրների, քաղաքների, գյուղերի անուններն աղավաղելու եւ դրանք զանազան միջոցներով սեփականացնելու ուղղությամբ:

ՄԵԾ ԵՂԵՌՆԻ ՎԵՐՀՈՒՇԸ ՎԱՀԱԳՆ ԴԱՎԹՅԱՆԻ ՊՈԵԶԻԱՅՈՒՄ – 2010-1

Սեյրան Զ. Գրիգորյան
Խորհրդահայ գրականության մեջ Մեծ եղեռնի գեղարվեստական իմաստավորման խնդիրը տասնամյակներ շարունակ բախվում էր ամբողջատիրական վարչակարգի հարուցած արգելքներին: Հատկապես՝ ստալինյան բռնապետության բարձրակետը դարձած 1940-ականներին եւ 1950-ական թվականների սկզբին Մեծ եղեռնի թեմայի արծարծումը իշխող գաղափարախոսությունը դիտում էր իբրեւ շեղում «ինտերնացիոնալիզմի» սկզբունքից:

ՔԱՂԱՔԱԿՐԹԱԿԱՆ ՀԱՎԱՍԱՐԱԿՇՌՈՒԹԵԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐԸ ՄԵԾ ՀԱՅՔՈՒՄ – 2010-1

Մաս երրորդ. Արտահանրութային քաղաքակրթական համեոստասիսը.Տիգրան II

Ալբերտ Ա. Ստեփանյան
Յուրաքանչյուր համակեցական համակարգի ներհատուկ է հարակա միջավայրի հետ իր առնչութիւնները բանական կարգաբերման ենթարկելու միտումը: Ընդամենը, հնարավոր են այդ կարգաբերման բեւեռային եւ միջակա վիճակներ:

ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ-ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՊԱՏԱՍԽԱՆԱՏՎՈՒԹՅԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐԸ – 2010-1

Ամփոփում եւ առաջարկներ

Արմեն Ց. Մարուքյան
Այն փաստը, որ Հայեց Մեծ եղեռնը արեն 95 տարի մնում է անպատիժ, բացատրվում է ոչ միայն քաղաքական դրդապատճառներով, այլեւ Հայոց ցեղասպանության հետեւանքների հաղթահարման իրավական աշխատակարգերի անորոշությամբ:

ՍԵՊԸ ՍԵՊՈՎ ԵՆ ՀԱՆՈՒՄ – 2010-1

Հայաստանի Հանրապետության վերադարձը միջազգային քաղաքականության թատերաբեմ հանգեցրել է նրան, որ Հայոց ցեղասպանության հետեւանքների հաղթահարման հիմնախնդիրը աննկատ կերպով դարձել է միջազգային քաղաքականության առաջադրանքներից մեկը:

ՔՐԻՍՏԱՓՈՐ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆԻ ՀԵՏՔԵՐՈՎ – 2009-3

Ցարական Ոստիկանության Դեպարտամենտի  Հատուկ բաժնի 1905 թվականի թղթածրարը

Հասմիկ Ա. Համբարձումյան
Քրիստաոր Միքայելյանի կյանքի ու գործունեության վերաբերյալ ժամանակին լույս են տեսել բազմաթիվ հիշողություններ, նամակներ, իսկ վերջին տարիներին նաեւ՝ արխիվային փաստաթղթեր: Բայց ներկայացվող վավերագրերի թղթածրարը ոչ միայն լրացնում, այլեւ նկատելիորեն ընդլայնում ու թարմացնում է ՀՅ Դաշնակցության հիմնադիրներից մեկի ու ամենաճանաչված առաջնորդի մասին առկա գիտելիքներն ու պատկերացումները:

 

ԱՐԵՎՄՏՅԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՎԵՐԱՇԻՆՈՒԹՅԱՆ ԽՆԴԻՐԸ 1915-1917 ԹԹ. – 2009-3

Մուշեղ Թումանյանի 1915 թ. մայիսի 26ի նամակ-զեկուցագիրը Ալաշկերտի հայության վիճակի մասին

Ռուբեն Օ. Սահակյան
1915 թ. հունվարի 5-ին ավարտված Սարիղամիշյան գործողությունից հետ ռուս-թուրքական ռազմաճակատում իրավիճակը փոքր-ինչ կայունացավ, եւ համեմատաբար բարենպաստ պայմաններ ստեղծվեցին Ալաշկերտի հովտի հայ բնակչության համար՝ հայրենի օջախները վերադառնալու, ավերված բնակավայրերը վերաշինելու եւ գյուղատնտեսական աշխատանքներ իրականացնելու համար: