Author Archives: Admin

Նորահայտ վավերագրեր Նորայր Բյուզանդացու անձնական արխիվից

Գոհար Բ. Ղազարյան
1894-1896թթ. Համիդյան կոտորածների բարձրակետը «Մայիսյան բարենորոգումների» չափավոր ծրագիրը կյանքի կոչելու փորձերին հաջորդած՝ 1895 թ. աշնան դաժան ջարդերն էին: Իր վրա դրված միջազգային պարտավորությունների կատարումը ձախողելու համար սուլթան Համիդը 1895թ. գարնանն ու ամռանը դիմեց ձգձգումների եւ ապա մեծ տերությունների միջեւ առկա հակասություններից օգտվելու՝ թուրքական դիվանագիտության ավանդական հնարքներին:

Գ.Խ.
Թեեւ Հայաստանում Հայոց ցեղասպանության պատմության գիտական ուսումնասիրությունը հարուստ ավանդույթներ ու բազում ձեռքբերումներ ունի, բայց համեմատական ցեղասպանագիտությունը մեզանում նոր է միայն ձեւավորվում: Մինչդեռ, ակնհայտ է, որ Հայոց ցեղասպանության պատմությունը համաշխարհային պատմության լայն խորապատկերի վրա դիտարկելու հասունացած խնդրի լուծումը այլեւս չի ակրելի հետաձգել:

Ռուբինա Փիրումյան (Լոս Անջելես)
Գրասեղանիս վրայ դարսուած եւ ընթերցմանս սպասող գրքերի դէզից դուրս քաշեցի Տիգրան Մ. Խալիկեանի «Armenian Organization and Ideology under Ottoman Rule, 1908-1914» (Հայ կազմակերպութիւն եւ գաղափարախօսութիւն օսմանեան տիրապետության ներքոյ, 1908-1914) անգլերեն աշխատութիւնը՝ հենց սկզբից նպատակ ունենալով թէ՛ կարդալ եւ թէ նիւթ պատրաստել՝ հայերէնախօս ընթերցողին:

ՂԱՐԱԲԱՂՅԱՆ ՀԻՄՆԱՀԱՐՑԻ ՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱԿՈՒՆՔՆԵՐԸ

Արտակ Վ. Մաղալյան
Հայոց թագավորության անկումից հետ Հայկական լեռնաշխարհի մի շարք անառիկ վայրերում առկա մանր իշխանությունները պահպանեցին իրենց կիսանկախ գոյությունը ողջ միջնադարի ընթացքում: Այդ կիսանկախ իշխանություններից առավել հզորը Արցախի մելիքություններն էին, որոնց էլ վիճակված էր մեծ դեր խաղալ ուշ միջնադարի հայոց պատմության մեջ:

Շուշանիկ Գ. Զոհրաբյան
19-րդ դարի վերջերի եւ 20-րդ դարի սկզբների հայ կերպարվեստի պատմության մեջ պատվավոր տեղ է գրավում Վարդգես Սուրենյանցը (1860-1921): Նա գեղանկարիչ էր, գրաֆիկ, թատերական նկարիչ, ճարտարապետ, արվեստի տեսաբան, թարգմանիչ:

Մարինա Գ. Ստեփանյան
19-րդ դարի առաջին կեսին մեր փառավոր անցյալի եւ նոյ հույսերով լի ապագայի խորհրդանիշը Ներսես Աշտարակեցին էր, որն առաջին քարը դրեց Արեւելյան Հայաստանի ազատագրության եւ այն ազգահավաքի օջախ դարձնելու գործում:

Անուշ Ռ. Հովհաննիսյան
«Ցեղասպանություն» հասկացության ձեւակերպումը առաջին անգամ տրվել է քրեական եւ միջազգային իրավունքի մասնագետ Ռ. Լեմկինի «Առանցքի» տերությունների կառավարումը օկուպացված Եվրոպայում» աշխատության մեջ: Այդ գիրքը րան մեծ հեղինակություն բերեց, եւ Լեմկինը սկսեց մի քարոզարշավ, որի նպատակն էր ցեղասպանության վերաբերյալ միջազգային կոնվենցիայի ընդունումը ՄԱԿ-ում:

Արսեն Լ. Պետրոսյան
Որքան բարդ է հայրենիքից հեռանալու որոշում կայացնելը, նոյնքան էլ բարդ է դրա պատճառները վերլուծելու խնդիրը: Ավելին՝ նման պրոբլեմն անհնար է բացահայտել՝ անտեսելով արտագաղթի դիմողին առաջնորդող սուբյեկտիվ հանգամանքները: Ուրեմն՝ առանց բոլոր գործոնների մանրակրկիտ քննության՝ հնարավոր չէ գնահատական տալ արտագաղթի ցավալի երեւույթին:

Քաղաքագիտական դիտանկյուն

Մանուկ Ա. Հարությունյան
«Օտարում»-ը ժամանակակից հասարկական գիտությունների հիմնարար հասկացություններից է: Այդ է վկայում ոչ միայն իմացության ամենատարբեր ոլորտներում տվյալ հասկացության լայն տարածման եւ օգտագործման փաստը, այլեւ տարբեր գիտությունների ներկայցաուցիչների՝ փիլիսոփաների, ընկերաբանների, մշակութաբանների, քղաաքագետների եւ ուրիշների ձգտումը համակողմանիորեն մշակելու օտարման պրոբլեմը:

Արամ Գ. Ալեքսանյան
Փիլիսոփայության պատմաբանները 19-րդ դարը բնագիտության դար են համարում ոչ միայն այն պատճառով, որ տվյալ ժամանակաշրջանում բնական գիտությունները մեծ թռիչ արձանագրեցին եւ բազմթիվ հայտնագործություններ կատարեցին: Նման բնորոշումը գլխավորապես տրվում էր այն բանի համար, որ 19-րդ դարի հասարակագետների մտածողության մեծ եւ հետազոտություններում գրեթե բացառիկ դեր էր ձեռք բերել բնագիտական մեթոդը: